Natuursteen

GDN_natuursteen_20161025.png

Kennis over de eigenschappen en duurzaamheid van natuursteen speelt een belangrijke rol in het behoud van het Nederlandse stenen culturele erfgoed. De Geologische Dienst Nederland doet onderzoek naar de herkomst van gebruikte steensoorten en geeft advies bij restauraties in natuursteen. Zo waren wij, onder meer, betrokken bij de restauratie van het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam.

Historische bouwstenen

Met de kalksteen (mergel) uit Zuid-Limburg als uitzondering, bezit Nederland zo goed als geen natuursteen die gebruikt wordt als bouwsteen. Vrijwel alle natuursteen, met name kalksteen, zandsteen en  tufsteen, werd dan ook eeuwenlang per schip uit België, Duitsland en Frankrijk aangevoerd. Tegenwoordig is de handel in natuursteen een wereldwijde industrietak. De nu in Nederland toegepaste steensoorten komen niet alleen uit Europa maar ook uit Azië, Afrika en Zuid-Amerika.

Onderzoek

Om ons stenen cultureel erfgoed in stand te kunnen houden, is kennis van de eigenschappen en kwaliteit van de verschillende soorten natuursteen van groot belang. Waar komt de gebruikte steen vandaan en zijn de steengroeven nog in bedrijf? Waar vinden we de nieuwe steen als de oude moeten worden vervangen en past die steen bij het oorspronkelijke materiaal? Dat zijn vragen die de Geologische Dienst Nederland kan beantwoorden. De Geologische Dienst Nederland participeert met andere disciplines binnen TNO in het onderzoeksprogramma Monument en Kennis. Andere partijen in dit samenwerkingsverband zijn de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de TU Delft.

Geologische wandelingen

Om meer bekendheid te geven aan de geologie van het natuursteen heeft de Geologische Dienst Nederland, in samenwerking met enkele natuurhistorische musea, een aantal geologische wandelingen gepubliceerd. Er zijn gidsen van Utrecht (Stenen rond de Dom), Maastricht (Maastrichter steen) en Leiden (Natuursteen in Leiden).