Bodemdaling

GDN_bodemdaling_20161013.png

Menselijke activiteiten, die kunnen leiden tot bodemdaling, zijn bijvoorbeeld ontwatering, grondwaterpeilverlagingen en winning van delfstoffen. In Nederland is meestal sprake van de combinatie tussen menselijk handelen en een kwetsbare, natuurlijke situatie.

Er is een groot aantal metingen beschikbaar van veranderingen in de tijd in de hoogteligging van maaiveld, objecten en peilmerken. In combinatie met kennis van de ondergrond en waterhuishouding verbetert dit ons inzicht in de mate, snelheid en oorzaken van bodemdaling.

Geavanceerde meetmethoden

Bodemdaling wordt in Nederland gerefereerd aan het Nieuw Amsterdams Peil (NAP) en afgeleid uit metingen, afkomstig van een netwerk van peilmerken, GPS (global positioning system) en satellieten.

Bodemdaling in Nederland

In het veenweidegebied in West-Nederland zijn door de ontginning van de veengebieden waterstanden systematisch verlaagd, waardoor oxidatie van veen daar op grote schaal voorkomt. In deze gebieden speelt ook de inklinking van klei een belangrijke rol.

In Zuid-Limburg is op sommige plekken sprake van bodemstijging. Dat komt, doordat de oude mijngangen nu vollopen met water. Het water komt omhoog sinds de beƫindiging van de steenkoolwinning, inclusief het wegpompen van water, in Belgiƫ en Duitsland begin jaren negentig van de vorige eeuw. Afhankelijk van de snelheid van het water leidt dit na drie tot vijf jaar tot bodemstijging.

Geavanceerde prognosemethoden

Waar de oorzaken bekend zijn, kan een schatting worden gemaakt van de nog te verwachten bodemdaling. Zo is in een gebied rond Delft onderzoek gedaan naar de daling van de bodem. In dit gebied wordt industrieel, stedelijk en agrarisch grondgebruik gecombineerd met de winning van grondwater, wat bodemdaling tot gevolg heeft. Metingen van grondwaterstanden en modellen, die de compactie en oxidatie berekenen, zijn gecombineerd met het 3D-model GeoTOP. Deze methode is breed toepasbaar, ook in soortgelijke deltagebieden buiten Nederland.